VietNam | English | chinaese

Toàn thế giới nghèo đi vì đại dịch COVID-19

Thứ hai - 30/11/2020 11:19
Không chỉ đối mặt với tình hình kinh tế ảm đạm, nhìn lại năm 2020 với đại dịch COVID-19, Ngân hàng Thế giới (WB) cảnh báo thế giới đang ngày càng chia rẽ sâu hơn.
Toàn thế giới nghèo đi vì đại dịch COVID-19
Tổng quan sau một năm chiến đấu với đại dịch, WB cảnh báo những vấn đề thế giới đang đối mặt sẽ tiếp tục kéo dài trong năm sau cũng như nhiều năm sắp tới, nếu không có những biện pháp giải quyết kịp thời.

Nghèo đói

12 tháng qua đại dịch đã đe dọa đẩy hàng triệu người lún sâu vào cảnh nghèo. Theo WB, COVID-19 đã khiến thêm 88 triệu người rơi vào cảnh siêu nghèo trong năm nay. Đó chỉ là tối thiểu, trong trường hợp xấu nhất con số này được cho có thể lên đến 115 triệu.

WB dự đoán phần lớn "lớp người nghèo mới" sẽ tập trung tại Nam Á, kế đó là vùng Hạ Sahara của châu Phi. Thế giới trong 2020 có thể có thêm khoảng 83-132 triệu trẻ suy dinh dưỡng vì đại dịch, theo Tổ chức Lương thực và nông nghiệp (FAO) của Liên Hiệp Quốc. Tại nhiều nơi, tình trạng khan hiếm lương thực và dịch bệnh đã gây ra mâu thuẫn và bạo lực.

Suy thoái kinh tế

Các lệnh giới hạn nhằm kiểm soát dịch bệnh đã để lại tác dụng phụ không mong muốn đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Bản báo cáo hồi tháng 6 về viễn cảnh kinh tế thế giới của Global Economic Prospects dự đoán kinh tế thế giới cũng như thu nhập bình quân đầu người đều sẽ suy giảm trong năm nay.

Suy thoái kinh tế đang giới hạn khả năng phản ứng của các quốc gia đối với hệ quả y tế và kinh tế do đại dịch gây ra. Kể từ trước khi có COVID-19, gần một nửa số quốc gia thu nhập thấp đã ngập trong nợ hoặc bị nợ nần đe dọa. WB cảnh báo nghĩa vụ nợ sẽ tạo ra gánh nặng lớn trong nhiều năm tới, đồng thời kêu gọi các nước có hành động nhanh chóng để giảm thiểu nợ, tránh tạo ra thiệt hại lâu dài.

Nguồn thu tài chính

Kiều hối đang là mối lo ngại đặc biệt. Trong những thập kỷ qua, kiều hối đóng vai trò ngày một quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo và duy trì tăng trưởng. Thế nhưng, COVID-19 đã đảo ngược quá trình này. WB cho biết kiều hối sẽ giảm 14% tính đến cuối 2021, điều có thể đẩy nhiều gia đình nghèo ở các nước đang phát triển vào cảnh khốn đốn. Tất cả các khu vực trên thế giới đều bị ảnh hưởng, đặc biệt châu Âu và Trung Á.

Suy thoái do đại dịch gây ra ảnh hưởng sâu sắc tới hoạt động kinh doanh và nguồn việc làm. Trên khắp thế giới, doanh nghiệp đang cạn kiện nguồn lực nghiêm trọng, nhất là doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) tại các nước đang phát triển. Theo WB, hơn 1/3 doanh nghiệp đã tăng cường sử dụng công nghệ số để thích ứng với đại dịch. Thế nhưng, doanh thu của những công ty này đã giảm khoảng một nửa trong giai đoạn khủng hoảng, buộc họ phải giảm lương và giờ làm.

Phúc lợi xã hội

Trước đại dịch, người dân tại các quốc gia đang phát triển phải chi hơn 500 tỉ USD cho dịch vụ y tế. Chi phí đắt đỏ này đã tạo thành gánh nặng tài chính cho hơn 900 triệu người và đẩy gần 90 triệu người vào cảnh siêu nghèo mỗi năm. WB cảnh báo vấn đề này sẽ trầm trọng hơn sau đại dịch. Ở giai đoạn cao điểm của các lệnh phong tỏa, hơn 160 quốc gia đã áp dụng việc đóng cửa trường học khiến ít nhất 1,5 tỉ học sinh và sinh viên phải nghỉ học. WB cho rằng ảnh hưởng của COVID-19 đến giáo dục sẽ kéo dài thêm nhiều thập kỷ tới.

Đại dịch không chỉ gây ra gián đoạn ngắn hạn, mà còn giảm cơ hội kinh tế cho các thế hệ sau về dài hạn. Vì tình trạng không được tới lớp và tỉ lệ bỏ học tăng cao, thế hệ học sinh hiện tại có nguy cơ mất khoản 10 tỉ USD thu nhập, tương đương 10% GDP toàn cầu.

Khoảng cách xã hội

Theo WB, rủi ro đối với phụ nữ đang tăng cao trong giai đoạn dịch. Nữ giới mất việc làm với tốc độ nhanh hơn nam giới vì thường làm việc ở những ngành bị ảnh hưởng nặng nhất như du lịch và bán lẻ. Phụ nữ tại các nước có thu nhập thấp và trung bình thường làm các công việc phi chính thức, khó thể tiếp cận biện pháp hỗ trợ xã hội.

Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) cũng dự đoán 11 triệu trẻ em gái sẽ không bao giờ quay lại lớp vì đại dịch. Ngoài ra, dù đòi hỏi sự kết nối sâu rộng hơn, đại dịch thực tế được cho đã mở rộng khoảng cách số. Đầu tư tư nhân nhỏ giọt và nguồn tài chính công cũng được phân bổ cho các ưu tiên cấp thiết hơn.

Ảm đạm năm 2020

Không phải chiến tranh hay xung đột vũ trang ở một số khu vực, cũng chẳng phải xung khắc thương mại giữa một số đối tác hay bảo hộ mậu dịch hoặc chống toàn cầu hoá mà dịch bệnh COVID-19 mới là nguyên nhân chính khiến cho tăng trưởng kinh tế và thương mại thế giới trong năm 2020 bị sa sút rõ rệt.

Đối phó dịch bệnh trở thành ưu tiên chính sách hàng đầu của chính quyền ở mọi nơi trên thế giới, buộc tất cả phải sử dụng nguồn tài lực rất to lớn vào mục đích này. Dịch bệnh buộc các nơi phải thực thi những biện pháp chính sách ứng phó ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp tới những động lực và trụ cột chính lâu nay của tăng trưởng kinh tế và thương mại thế giới như nội nhu, tiêu dùng, xuất khẩu, du lịch...

Dịch bệnh tác động tai hại tới việc duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu. Cách ly xã hội, giãn cách xã hội, đóng cửa biên giới quốc gia... vốn là những biện pháp chính sách đối phó dịch bệnh rất hiệu quả và cần thiết, nhưng đồng thời lại khích lệ và thúc đẩy những mưu tính và nỗ lực trên thế giới chống phá hội nhập và liên kết quốc tế, ngăn cản toàn cầu hoá và thương mại tự do.

Dịch bệnh phơi bày những điểm yếu và bất cập của hệ thống chính trị xã hội, cũng như khả năng dễ bị tổn thương của nền kinh tế ở mọi nơi. Tuy nhiên, dịch bệnh này thúc đẩy sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và công nghệ số, chuyển đổi cơ cấu kinh tế và làm thay đổi cách thức sống và làm việc của con người trên trái đất. Hơn nữa, chính quyền các nơi trên thế giới đều nhanh chóng tìm ra ứng phó thích hợp và thực thi những chương trình tài chính và xã hội quy mô lớn để kiềm chế và đẩy lùi dịch bệnh, cũng như khôi phục và duy trì tăng trưởng kinh tế và thương mại. Vì vậy, kinh tế và thương mại thế giới trong năm 2020 tuy có ảm đạm, gây bi quan và khiến thất vọng, nhưng ở vào thời điểm chuyển giao năm cũ và năm mới này có thể nhận diện được một số cơ sở giúp cho có thể lạc quan hơn về triển vọng kinh tế và thương mại thế giới trong năm tới.

Triển vọng năm 2021

Theo số liệu của các viện nghiên cứu kinh tế trên thế giới, mức độ tăng trưởng kinh tế thế giới trong năm 2020 giảm khoảng từ 5 đến 7% so với mức độ tăng trưởng trung bình của kinh tế thế giới trong các năm trước và kinh tế thế giới cần thời gian ít nhất từ 2 đến 3 năm để khôi phục lại được nhịp độ tăng trưởng ở thời trước khi dịch bệnh bùng phát và lây lan. Những nền kinh tế lâu nay chưa giải quyết được các vấn đề và bất cập mang tính cơ cấu cũng như phụ thuộc nhiều nhất vào ngành dịch vụ thì đều bị ảnh hưởng tiêu cực nặng nề nhất.

Mỹ và Châu Âu đều là những tâm điểm chính của diễn biến dịch bệnh và cũng là những nơi thực trạng tăng trưởng kinh tế và thương mại tồi tệ hơn cả trong năm 2020. Kinh tế Mỹ suy thoái như chưa từng thấy kể từ cuộc đại khủng hoảng kinh tế thế giới trong thế kỷ trước và tỉ lệ thất nghiệp cũng tăng cao đến mức độ kỷ lục. Tuy nhiên, thị trường lao động Mỹ rất linh hoạt, Mỹ có thị trường nội địa rộng lớn và về cơ bản vẫn đo đầu thế giới trên phương diện công nghệ cao hiện đại, Tổng thống đắc cử Joe Biden lại tuyên bố dành ưu tiên chính sách cầm quyền hàng đầu cho việc chống dịch bệnh, khôi phục tăng trưởng kinh tế, giảm thất nghiệp và giải quyết các vấn đề xã hội nên trong năm 2021, kinh tế Mỹ có triển vọng phục hồi tăng trưởng kinh tế nhanh chóng hơn các nền kinh tế ở Châu Âu.

EU và các nền kinh tế khác ở Châu Âu bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh không nặng nề bằng kinh tế Mỹ, nhưng vì không phải là một thực thể kinh tế thống nhất và thuần nhất như Mỹ, nên mức độ suy thoái hay suy giảm tăng trưởng kinh tế khác nhau giữa các nền kinh tế khác nhau. Cũng vì thế mà triển vọng phục hồi tăng trưởng kinh tế trong năm 2021 cũng rất khác nhau. Sức đề kháng khủng hoảng và đột biến kinh tế thương mại ở nơi đây rất cao, nhưng châu lục không thể tạo ra được hiệu ứng cộng hưởng trong ứng phó dịch bệnh, thúc đẩy tự do hoá thương mại và khôi phục tăng trưởng kinh tế.

Các nền kinh tế ở Châu Á về cơ bản ứng phó dịch bệnh thành công hơn cả, nhanh chóng tìm kiếm được động lực tăng trưởng kinh tế và thương mại mới, duy trì môi trường kinh tế đối ngoại chung thuận lợi, nên mức độ suy giảm tăng trưởng kinh tế thấp và nhanh chóng khôi phục tăng trưởng. Nếu các nền kinh tế này tiếp tục kiên quyết ứng phó dịch bệnh và nỗ lực khôi phục tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy thương mại như trong năm 2020 thì nơi đây vẫn sẽ là điểm sáng nhất cho thế giới trên phương diện này trong năm tới.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   
Phần mềm
Luật
Motor giảm tốc
Máy CNC
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây